Rheoliadau Bwyta'n Iach yn yr Ysgol

Beth yw’r ddeddfwriaeth bwyta’n iach mewn ysgolion?

Rhaid i’r bwyd a diod sy’n cael eu darparu ymhob ysgol a gynhelir gan awdurdodau lleol fodloni gofynion Rheoliadau Bwyta'n Iach mewn Ysgolion (Gofynion a Safonau Maeth) (Cymru) 2013 (‘Rheoliadau’). Mae’r Rheoliadau’n seiliedig ar ganllawiau blaenorol Blas am Oes ac yn creu rhan o fesur ehangach Mesur Bwyta'n Iach mewn Ysgolion (Cymru) 2009 (‘Mesur’).

Mae’r Rheoliadau’n cyflwyno’r safonau maeth ar gyfer cinio ysgol arferol a’r gofynion bwyd a diod gydol y diwrnod ysgol. Mae’r safonau maeth yn nodi’r gwerthoedd isaf ac uchaf ar gyfer egni a 13 o faethynnau, ac yn berthnasol i ginio ysgol arferol a gyfrifwyd dros bob wythnos o gylch bwydlen. Mae’r gofynion bwyd a diod yn disgrifio’r mathau o fwyd a diod sy’n rhaid eu darparu, beth syna chaniateir rhwng amser brecwast a 6 yr hwyr.

Roedd y Mesur yn rhoi’r grym i Weinidogion Cymru wneud y Rheoliadau uchod ac yn cyflwyno sawl dyletswydd ar awdurdodau lleol a chyrff llywodraethu i hybu bwyta ac yfed iach ymhlith disgyblion. Mae dyletswydd ar Estyn i ddweud wrth Weinidogion Cymru pa gamau sy’n cael eu cymryd gan ysgolion a gynhelir i hybu bwyta ac yfed iach.

Mae Llywodraeth Cymru wedi paratoi canllawiau statudol i awdurdodau lleol a chyrff llywodraethu er mwyn helpu i roi’r ddeddfwriaeth uchod ar waith.

Pam mae bwyta’n iach mewn ysgolion mor bwysig?

Mae pryderon ers tro byd am yr holl blant sydd naill ai dros eu pwysau neu’n ordew, ac effaith hyn ar iechyd a llesiant, yn enwedig o safbwynt lleihau anghydraddoldebau iechyd. Mae deiet gwael yn ffactor allweddol y tu ôl i hyn. Mae’r bwyd a’r diod a ddarperir mewn ysgolion yn gallu gwneud cyfraniad cadarnhaol at roi deiet iach a chytbwys i blant a phobl ifanc, a’u hannog i feithrin arferion bwyta da. Y nod yw sicrhau dull ysgol gyfan tuag at fwyta’n iach ac annog agweddau bwyta ac yfed iach o oedran ifanc iawn.

Pwy yw’r Cydlynydd Bwyd yn yr Ysgol?

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru yn cynnal cynllun cenedlaethol Cydlynydd Bwyd yn yr Ysgol ar y cyd â Llywodraeth Cymru. Prif rôl y cydlynydd yw cefnogi a chynghori awdurdodau lleol, ysgolion ac arlwywyr dan gontract i gydymffurfio â’r Rheoliadau. Mae hyn yn cynnwys goruchwylio’r meddalwedd dadansoddi maeth, darparu Tystysgrifau Cydymffurfio a gweithio law yn llaw â Rhwydwaith Cynlluniau Ysgolion Iach Cymru ac Estyn.

Rhagor o wybodaeth?

I gael rhagor o wybodaeth am fwyta’n iach mewn ysgol, cysylltwch â’ch ysgol leol, gwasanaeth arlwyo addysg yr awdurdod lleol, neu e-bostiwch gareth.thomas@wlga.gov.uk


Datganiadau i'r Wasg

29 Gorffennaf 2019 11:33:00

Bydd mwy o gynlluniau Bwyd a Hwyl nag erioed yn cael eu rhedeg ar draws Cymru yr haf hwn, yn rhoi cyfleoedd i bobl ifanc i gymdeithasu a mwynhau prydau bwyd iachus.

Rhaglen wedi’i lleoli mewn ysgolion yw Bwyd a Hwyl, sydd wedi’i ariannu yn rhannol gan Lywodraeth Cymru a sy’n cael ei gydlynu gan CLlLC. Darperir y cynlluniau yn lleol gan staff ysgol a phartneriaid gan ddarparu prydau iachus, addysg bwyd a maeth, a gweithgareddau corfforol i blant mewn awyrgylch cymdeithasol hwyliog yn ystod gwyliau’r haf.

Ers y cynllun peilot yn 2016, mae’r rhaglen wedi tyfu yn aruthrol bob blwyddyn, gyda 4,200 o blant yn mynd i fuddio o gynlluniau lleol yn eu hardaloedd nhw ar draws Cymru yr haf hwn. Golyga hyn y bydd 48% yn fwy o ddisgyblion na’r llynedd yn buddio o’r cyfleon a ddarperir gan y rhaglen eleni.

 

Dywedodd y Cynghorydd Debbie Wilcox (Casnewydd), Llefarydd CLlLC dros Addysg:

“Rwy’n falch iawn bod llywodraeth leol a Llywodraeth Cymru, drwy weithio mewn partneriaeth, yn gallu cefnogi teuluoedd ar adeg sy’n gallu bod yn heriol dros y gwyliau.

“Nôd y rhaglen Bwyd a Hwyl yw i ddod a deilliannau cadarnhaol i deuluoedd a phobl ifanc sy’n cymryd rhan trwy roi cyfleoedd i gymdeithasu, dysgu a mwynhau prydau iachus blasus. Dengys twf syfrdanol y rhaglen mewn cyfnod o dair mlynedd yn unig bod cymunedau yn gweld gwerth aruthrol yn y cynlluniau yma, a dwi’n gyffrous i weld sut y bydd y rhaglen eleni yn darparu’r bobl ifanc sy’n cymryd rhan gyda phrofiadau a chyfleoedd a fydd yn gwella eu bywydau.”

 

Dywedodd y Gweinidog Addysg, Kirsty Williams:

“Trwy weithio mewn partneriaeth gyda CLlLC, mae ein rhaglen Bwyd a Hwyl yn helpu i fynd i’r afael â thlodi bwyd, yn gwella iechyd a llesiant ein plant, ac yn helpu rhai pobl ifanc i oresgyn unigedd cymdeithasol yn ystod gwyliau’r ysgol.”

“Mae’n wych gweld bod mwy o ysgolion nag erioed yn rhedeg y cynlluniau yma eleni fel bod hyd yn oed mwy o bobl ifanc yn gallu gwneud y mwyaf ohonyn nhw.”

 

-DIWEDD-

 

Nodiadau i Olygyddion

  • Am fwy o wybodaeth am y raglen Bwyd a Hwyl, ewch i www.wlga.cymru/food-and-fun
  • Am fwy o wybodaeth am gynlluniau lleol, cysylltwch â’ch awdurdod lleol

 

 

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30