Croesawu’r Papur Gwyn am ddiwygio maes llywodraeth leol

Dydd Mercher, 01 Chwefror 2017

Mae’r Papur Gwyn gyhoeddodd Ysgrifennydd y Cabinet dros Faterion Ariannol a Llywodraeth Leol, Mark Drakeford AC, heddiw ynglŷn â diwygio maes llywodraeth leol wedi’i lunio yn sgîl siarad ac ymgysylltu â’r cynghorau lleol. Mae’n adlewyrchu newidiadau roedd y cynghorau eu hunain wedi’u hyrwyddo.

Meddai Arweinydd WLGA, y Cynghorydd Bob Wellington CBE (Tor-faen):

“Mae’r cynghorau lleol wedi croesawu ffordd Ysgrifennydd y Cabinet o ymgysylltu â nhw ynghyd â’i fwriad i gydweithio â nhw yn ôl egwyddorion ymddiried a pharch. Mae’r Papur Gwyn yn ychwanegu at y trafodaethau adeiladol sydd wedi digwydd ym maes llywodraeth leol ers yr hydref am gynigion Mark Drakeford i barhau â chynnydd y cynghorau lleol ynglŷn â chydweithio a threfniadau rhanbarthol.”

“Mae’r cynghorau lleol wedi ymrwymo i’r diwygio ac amlygu cynnydd sylweddol trwy, er enghraifft, ffyrdd o ddatblygu economïau rhanbarthol megis Bwrdd Uchelgais Economaidd y Gogledd, Partneriaeth Tyfu’r Canolbarth a phenderfyniadau dros yr wythnosau diwethaf hyn i gefnogi cytundebau Prifddinas-Ranbarth Caerdydd a Rhanbarth Bae Abertawe. Mae hynny yn dangos yn eglur ein bod wedi ymrwymo ar y cyd i fynd o nerth i nerth.”

“Rhaid i’r cynghorau lleol ystyried manylion y Papur Gwyn yn ofalus bellach dros y cyfnod cyn yr etholiadau lleol, yn arbennig y gwasanaethau penodol a’r trefniadau llywodraethu sydd wedi’u hamlinellu. Bydd trafodaethau am y gwasanaethau hynny ynghyd â’r amryw ranbarthau hefyd, yn arbennig rôl Partneriaeth Tyfu’r Canolbarth yn rhanbarth ehangach y canolbarth a’r de-orllewin.”

“Er bod y cynghorau lleol o blaid rhagor o drefniadau rhanbarthol, maen nhw am ofalu y bydd modd diogelu a hyrwyddo atebolrwydd lleol eglur a democratiaeth leol. Felly, mae WLGA wedi cyflwyno tair egwyddor allweddol ddylai fod wrth wraidd trefniadau o’r fath:

  • parhau i ddyrannu arian ymhlith y 22 gyngor lleol;
  • gadael i’r 22 gyngor lleol gadw’r dyletswyddau statudol;
  • hwyluso atebolrwydd lleol trwy gynghorwyr lleol am fod hynny’n hanfodol i ofalu bod anghenion pob bro yn cael eu diwallu a bod deilliannau’n dderbyniol.”

Mae nifer o gynigion newydd yn y Papur Gwyn megis cynrychioli cyfrannol a gadael i’r rhai 16 oed bleidleisio mewn etholiadau lleol. Fe fydd safbwyntiau cynghorwyr a phleidiau’n amrywio’n fawr o ran y cynigion hynny. Hoffai WLGA ymgynghori â’i haelodau am drefnau pleidleisio a diwygio’r broses etholiadol cyn ymateb. Fe welwn ni nad oes sylwadau am y pwnc yn y Papur Gwyn, ond bydd rhaid i dros hanner aelodau’r Cynulliad fod o blaid Mesur Cymru cyn y bydd modd diwygio proses etholiadol y sefydliad hwnnw.

Hoffai WLGA gydweithio â Llywodraeth Cymru a phartneriaid eraill wrth ystyried y materion hyn yn fanylach. Edrychwn ni ymlaen at ragor o drafodaethau adeiladol – un o nodweddion y cyfnod diwethaf – gydag Ysgrifennydd y Cabinet.

DIWEDD


  • Papur Gwyn ar Ddiwygio Llywodraeth Leol: Cadernid ac Adnewyddiad - Yma
  • Datganiadau'r i'r Wasg Llywodraeth Cymru - Yma

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30