CLILC

 

Ymarferol, o fewn cyrraedd a gwir ei angen

  • RSS

Archifau

Dydd Iau, 24 Mawrth 2016 Categorïau: Newyddion
Dydd Iau, 24 Mawrth 2016

Mae arweinyddion llywodraeth leol wedi croesawu adroddiad sy’n gofyn am gyfres o newidiadau uchelgeisiol ond ymarferol i ddiwygio trefn ariannu cynghorau lleol Cymru.

Mae adroddiad y Comisiwn Annibynnol dros Faterion Ariannol Llywodraeth Leol Cymru yn argymell nifer o gamau i symleiddio cymhlethdod ariannol maes llywodraeth leol a diweddaru trefn ariannol sy’n ei chael yn anodd ateb galw gwasanaethau cyhoeddus mwyfwy datganoledig a her llymder parhaus yn y Deyrnas Gyfunol.

Mae adroddiad ‘Uchelgais dros Newid: Anelu’n Uwch’ yn cynnig yr annibyniaeth a’r hyblygrwydd y bydd eu hangen ar gynghorau lleol i ymateb i anghenion eu cymunedau a dylanwadu ar wasanaethau cyhoeddus Cymru. Y prif argymhellion yw rhagor o gyllid i’w godi’n lleol, llai o gorlannu a chyfnodau hwy ar gyfer cynllunio ariannol. Felly, mae’r adroddiad yn cyd-fynd â maniffesto WLGA, ‘Atebolrwydd Lleol 2016-21’, a Phapur Gwyn Llywodraeth Cymru, ‘Grym i Bobl Leol’, sydd o blaid newid trefn ariannu llywodraeth leol yn sylweddol a chynnig cyfleoedd i bob cyngor lleol godi rhagor o arian yn ei fro.

Meddai’r Steve Thomas, Prif Weithredwr CLILC:

“Mae cynghorau lleol Cymru yn wynebu talcen caled, heb unrhyw leddfu dros y pedair blynedd nesaf. Mae gwasanaethau sydd wedi’u trawsffurfio’n llwyddiannus fel y bydd modd i gynghorau neu bartneriaid eu cynnig yn lleol yn debygol o fod yn fwy ymatebol i anghenion y trigolion. I wneud hynny, bydd angen fframwaith ariannol ar gyfer trefn hyblyg, cynaladwy ac addas.”

“Mae cyflwr ariannol maes llywodraeth leol yn dylanwadu’n uniongyrchol ar gyflwr ein gwasanaethau cyhoeddus lleol. Felly, mae’n hanfodol inni lunio trefn ariannol briodol. Mae’r adroddiad yma’n cynnig argymhellion uchelgeisiol ond ymarferol y bydd WLGA yn eu hystyried yn fanwl bellach. Fe fydd syniadau newydd yn galluogi’r cynghorau lleol a Llywodraeth Cymru i lunio cyfundrefn ariannol sy’n addas i’w diben ac yn gallu cynnal y gwasanaethau cyhoeddus lleol mae’n cymunedau ni’n dibynnu arnyn nhw.”

Meddai’r Jon Rae, Cyfarwyddwr Adnoddau CLILC:

“Mae’r Athro Travers ac aelodau eraill y comisiwn wedi cyflawni cryn gamp trwy lunio adroddiad sy’n cyd-fynd ag amcanion Llywodraeth Cymru a’r cynghorau lleol. Mae trefn ariannu’r cynghorau lleol heb newid o lawer ers y 1980au ac mae gwir angen ei diwygio bellach. Bydd angen ar wasanaethau lleol sy’n ymatebol i anghenion dinasyddion drefn ariannol ac iddi ragor o atebolrwydd a hyblygrwydd.”

“Mae adroddiad ‘Uchelgais dros Newid: Anelu’n Uwch’ yn cynnig cyfres o gamau uchelgeisiol ond ymarferol. O gymryd y camau hynny, gallen ni gwtogi’n fawr ar gost biwrocratiaeth ledled y wlad, cynnwys trethdalwyr yn llawn yn y penderfyniadau ar sut y byddwn ni’n gwario eu harian, buddsoddi llawer mwy o arian mewn gwasanaethau ataliol hanfodol sy’n lleddfu pwysau ar gyrff eraill megis y Gwasanaeth Iechyd Gwladol a dodi cynghorau lleol wrth wraidd twf economaidd a lles cymunedol pob bro.”

“Mae trefn ariannu cynghorau lleol Cymru yn perthyn i’r oes cyn dechrau datganoli yn y wlad yma dros 17 flynedd yn ôl.  Mae gwir angen ei diwygio er lles cynghorau lleol a’u cymunedau er mwyn gallu cynnal gwasanaethau cyhoeddus lleol yn y dyfodol.”

Yr Athro Tony Travers sydd wedi llywio’r Comisiwn Annibynnol dros Faterion Ariannol Llywodraeth Leol lle yr ystyriodd arbenigwyr annibynnol a chanddynt brofiad ariannol helaeth yn y sector cyhoeddus sut y gallai trefn ariannu llywodraeth leol Cymru fod yn fwy cynaladwy.

DIWEDD

Nodiadau i olygyddion:

  1. Mae aelodau’r Comisiwn Annibynnol dros Faterion Ariannol Llywodraeth Leol Cymru yn arbenigwyr a chanddynt brofiad ariannol helaeth yn sectorau cyhoeddus Cymru a Lloegr.
  2. Nod y comisiwn oedd ystyried sut y gallai trefn ariannu’r cynghorau lleol fod yn well. Mae wedi’i sefydlu a’i gynorthwyo gan Sefydliad Breiniol Arian a Chyfrifeg y Wladwriaeth a Chymdeithas Llywodraeth Leol Cymru i gydnabod bod angen diwygio’r drefn bresennol er lles cynghorau lleol, trethdalwyr a chymunedau.
  3. Dyma restr aelodau’r comisiwn ynghyd â hanes cryno pob un.
  4. Dyma adroddiad ‘Uchelgais dros Newid: Anelu’n Uwch’ yn ei gyfanrwydd.

https://www.wlga.cymru/wlga-welcomes-proposed-reforms-of-local-government-finance-in-wales