Adroddiad y comisiwn dros lywodraethu a Darparu gwasanaethau cyhoeddus

Dydd Llun, 20 Ionawr 2014

Mae WLGA yn cydnabod bod pawb wedi bod yn aros am yr adroddiad a gyhoeddodd Comisiwn Williams heddiw. Mae’n adroddiad sylweddol ac, felly, bydd angen peth amser i’w ddarllen yn fanwl ac ystyried ei ganfyddiadau.

Mae WLGA wedi cymryd rhan flaengar ym mhroses yr adolygu a chyflwyno tystiolaeth fanwl. Rydyn ni wedi disgrifio ‘effeithiau’ unrhyw ad-drefnu – yn ôl tystiolaeth gadarn – o ran swyddi, costau a gwasanaethau.

Mae Comisiwn Williams wedi cynnig 62 o argymhellion helaeth. Yr un pwysicaf yw cyfuno’r awdurdodau lleol fel y byddai naill ai 10, 11 neu 12 awdurdod yn lle’r 22 sydd gyda ni ar hyn o bryd. Rhaid pwyso a mesur popeth cyn dod i benderfyniadau am dynged ein gwasanaethau ni. Dyma wasanaethau cyhoeddus mae’n cymunedau’n talu amdanyn nhw a dylen nhw gael cyfle i ddweud eu dweud am eu dyfodol.

Bydd angen cryn dipyn o ddarllen a dadansoddi i ystyried holl gynnwys yr adroddiad. Mae’r comisiwn wedi dweud y dylai Llywodraeth Cymru hwyluso cytundeb ar y ffordd ymlaen erbyn Pasg 2014. Bydd hynny’n dibynnu ar ei hymateb ar ôl ymgynghori â threthdalwyr y cynghorau, wrth gwrs. Hoffai WLGA weld ymateb ffurfiol Llywodraeth Cymru cyn gynted ag y bo modd fel y gallwn ni gynllunio ar gyfer y dyfodol.

Mae toriadau na welon ni eu tebyg erioed yng ngwariant y wladwriaeth, ond mae mwy a mwy o alw am wasanaethau cyhoeddus. Rhaid i Lywodraeth Cymru fod yn siwr a fydd ad-drefnu yn helpu i leddfu’r pwysau hynny neu’n ychwanegu atyn nhw. Felly, rhaid mynd ymlaen yn ofalus ac ystyried argymhellion Comisiwn Williams yn eu cyd-destun ehangach. Dylai unrhyw newid fynd rhagddo ar ôl dadansoddi costau a manteision yn drylwyr a nodi’n fanwl yr adnoddau sydd i’w neilltuo ar gyfer newid mawr o’r fath.

Bydd WLGA yn trafod yr adroddiad gyda’i haelodau dros yr wythnosau a’r misoedd sydd i ddod, a bydd trafodaethau tebyg mewn ffora eraill. Diau y bydd y pleidiau gwleidyddol yn cnoi cil ar Adolygiad Williams yn ystod cynadleddau’r gwanwyn a bydd y trafodaethau hynny’n cyfeirio eu polisïau. Os bydd newid, rhaid pennu’n eglur yr amserlenni, y trefniadau pontio, y goblygiadau i wasanaethau a gweithwyr ac – yn bwysicaf oll – sut mae talu costau’r newidiadau hynny.

Y Cynghorydd Bob Wellington, Arweinydd WLGA (Plaid Llafur) 
Y Cynghorydd Dyfed Edwards Arweinydd Cylch Plaid Cymru WLGA 
Y Cynghorydd Hugh Evans OBE Arweinydd Cylch Annibynnol WLGA 
Y Cynghorydd Peter Fox WLGA Arweinydd Cylch Ceidwadwyr WLGA

Categorïau: Newyddion

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30