WLGA rhaid newid trefn ariannu tai'r cynghorau

Dydd Iau, 13 Medi 2012

Mae WLGA wedi croesawu heddiw adroddiad am wella ansawdd tai cymdeithasol yng Nghymru, gan ofyn i drefn ariannu tai cyngor gael ei diwygio'n fater o frys. 

Mae'r adroddiad gan Bwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus y Cynulliad yn amlinellu'r cynnydd ynglŷn â chyrraedd Safon Ansawdd Tai Cymru. 

Cyflwynodd Llywodraeth Cymru y safon yn 2002 i sefydlu meini prawf i landlordiaid cymdeithasol ynglŷn â gwella ansawdd tai cymdeithasol yng Nghymru trwy roi sylw i agweddau megis ceginau ac ystafelloedd ymolchi cyfoes, sustemau gwresogi effeithlon, lefelau diogelwch a chyflwr cyffredinol y tai. 

Meddai'r Cynghorydd Dyfed Edwards (Gwynedd), Llefarydd WLGA dros Faterion Tai: 

“Mae tua 16% o gartrefi Cymru yn dai cymdeithasol, lle mae rhai o deuluoedd mwyaf bregus y wlad yn byw. Er bod yr adroddiad wedi dod i'r casgliad nad oedd Llywodraeth Cymru wedi sylweddoli faint o welliannau y byddai eu hangen wrth lunio'r safon yn y lle cyntaf – gan bennu targedau rhy uchelgeisiol o ganlyniad – rydyn ni'n croesawu'r ffaith bod sawl cartref wedi'i wella'n fawr. Gan y bydd 60% o dai cymdeithasol yn cyflawni'r safon erbyn mis Mawrth 2013 ac y bydd 79% wedi gwneud hynny erbyn mis Mawrth 2017, mae byd llywodraeth leol a'r cymdeithasau tai ar y trywydd iawn. Mae angen rhagor o waith, fodd bynnag, i ofalu bod tenantiaid tai cymdeithasol ym mhob rhan o Gymru yn byw mewn cartrefi sy'n cyd-fynd â'r safon.” 

Er bod rhai cynghorau lleol mewn sefyllfa i ddefnyddio eu hadnoddau cyfredol i wella cartrefi eu tenantiaid yn sylweddol, mae 11 cyngor wedi trosglwyddo eu tai i amryw gymdeithasau tai newydd ar ôl i'r rhan fwyaf o'u tenantiaid bleidleisio dros hynny. Mae nifer o gynghorau'n wynebu anawsterau mawr o hyd ynglŷn â chydymffurfio â'r safon, fodd bynnag. 

Mae llawer o'r anawsterau hynny wedi deillio o drefn ariannu tai cynghorau Cymru gan fod rhaid rhoi rhenti gwerth £73 miliwn i Drysorlys San Steffan bob blwyddyn. 

Mae WLGA yn gofyn i'r drefn niweidiol honno gael ei newid ers tro fel y bydd gan ein cynghorau yr un rhyddid â rhai Lloegr, sy'n cael buddsoddi rhenti eu tenantiaid i gyd mewn gwaith gwella. 

Ychwanegodd y Cynghorydd Dyfed Edwards: 

“Rydyn ni'n croesawu canfyddiadau'r adroddiad ac yn cefnogi'n llwyr yr argymhelliad y dylai Llywodraeth Cymru bennu amserlen eglur ar gyfer trafodaethau gyda Thrysorlys San Steffan am ddiwygio trefn Cyfrifon Cyllid y Tai yma yng Nghymru. 

Yn ôl y drefn bresennol, rhaid i gynghorau lleol sy'n berchen ar dai cymdeithasol yng Nghymru roi £73 miliwn i Drysorlys San Steffan bob blwyddyn. Felly, maen nhw'n colli llawer o incwm ac mae hynny'n amharu'n fawr ar eu gallu i fuddsoddi yn eu tai. Mae trefn Cyfrifon Cyllid y Tai wedi'i diddymu yn barod yn Lloegr a, heb ei diwygio'n fater o frys, rydyn ni'n pryderu mai Cymru fydd yr unig wlad sy'n gaeth i'r drefn honno o hyd. O fethu â newid y drefn bresennol, mae'n anochel na fydd cynghorau'n gallu buddsoddi digon o arian i wella cartrefi eu tenantiaid yn y sefyllfa economaidd sydd ohoni.”

Categorïau: Newyddion

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30