WLGA yn penodi Arweinydd benywaidd cyntaf

Dydd Gwener, 23 Mehefin 2017

Cafodd y Cynghorydd Debbie Wilcox, Arweinydd Cyngor Dinas Casnewydd, ei phenodi yn Arweinydd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru.

Y Cynghorydd Wilcox yw Arweinydd benywaidd cyntaf WLGA a cafodd ei phenodiad ei gadarnhau gan Gyngor WLGA yn y Cyfarfod Blynyddol a gynhaliwyd yng Nghaerdydd ar Ddydd Gwener 23 Mehefin.

Dywedodd y Cynghorydd Wilcox:

“Mae’n anrhydedd ac yn destun balchder i mi gael fy mhenodi yn Arweinydd WLGA. Rwy’n dilyn yn ôl traed cyn arweinyddion sydd wedi gwneud cyfraniad anferth i fywyd cyhoeddus ac i gymunedau yng Nghymru.”

“Yn y gorffennol, rwyf wedi disgrifio bod yn rhan o WLGA dros y blynyddoedd diwethaf fel chwa o awyr iach. Maer WLGA yn fforwm traws bleidiol, ble mae gwleidyddiaeth o gonsensws aeddfed, adeiladol yn ein gweld ni yn siarad gydag un llais fel ‘teulu’ llywodraeth leol yn hyrwyddo democratiaeth leol a’r gwerth mewn gwasanaethau lleol.”

“Mae gwasanaethau lleol yn llesol – nhw yw’r glud sydd yn cloi cymunedau gyda’u gilydd, ond mae nhw hefyd o dan bwysau ac mae’n ddyletswydd arnom i ymgyrchu amdanynt ac i’w hamddiffyn. Golyga hyn wneud achos swnllyd ac uchel dros wasanaethau cyhoeddus yng nghoridorau yn San Steffan a Chaerdydd. Golyga hyn bod yn rhaid dadlau bod yr athroniaeth o lymder sydd wedi dominyddu trafodaethau gwleidyddol ers 2008 bellach wedi chwalu, i’r pwynt ble nad oes prin neb yn dal i gredu ynddo.”

Ychwanegodd y Cynghorydd Wilcox, sydd wedi arwain Cyngor Dinas Casnewydd ers Mai 2016:

“Fy ngweledigaeth i ar gyfer llywodraeth leol yw y dylai gael ei drin gyda parch gan yr holl haenau eraill o lywodraeth’ Mae’n rhoi llais i gymunedau, yn darparu gwasanaethau cyhoeddus hanfodol, ac yn chwarae rôl allweddol o fewn llywodraethiant ddatganoledig Cymru. Rwyf eisoes wedi cael trafodaethau cadarnhaol gyda’r Ysgrifennydd Cabinet Mark Drakeford AC ar sut y gallwn ni barhau i adeiladu perthnasau adeiladol yn seiliedig ar ymddiriedaeth a pharch ac i gyflwyno agenda gyffredin wedi ei seilio ar wella deilliannau ar gyfer ein trigolion.”

“Rwyf hefyd eisiau ailddatgan arweinyddiaeth ddemocratiaeth leol, ac i hyrwyddo uchafiaeth cynghorwyr etholedig fel arweinyddion ein cymunedau. Cynghorwyr sydd yn atebol yn ddemocrataidd a ddylai fod yn gosod yr agenda, nid archwilwyr, arolygwyr neu weision sifil.”

“Mae’n rhaid i ni fodd bynnag ddangos yr arweinyddiaeth yma – mae’n rhaid i ni gael tref arnom ni ein hunain i ddechrau. Mae angen i gynghorau roi her adeiladol iddyn nhw eu hunain ac i’w gilydd, i atal gwendidau gwasanaethau rhag dod yn fethiannau gwasanaeth, i ddarparu cymorth a chefnogaeth gilyddol i yrru gwelliant a, ble bo hynny’n briodol, i gydweithredu i sicrhau bod gwasanaethau ar draws Cymru yn gynaliadwy ac yn addas at y diben.”

“Ymhellach, fel menyw ac fel rhywun sydd wedi bod yn hyrwyddo pwysigrwydd cydraddoldeb rhyw mewn llywodraeth leol, mae’n rhaid i mi gyfaddef i lawer o rwystredigaeth. Yn rhy aml mewn cynghorau, mae’r egwyddor o gydraddoldeb yn cael ei ddisodli gan benodiadau sydd yn cael eu gwneud mewn cylchdroadau, trwy gysylltiadau yn hytrach na thrwy deilyngdod. Mae’n rhaid i ni gael trafodaeth onest am pam fod y rhwystrau i gynrychiolaeth menywod yn parhau i fodoli, ond yn bwysicach, nid yn unig i drafod yr heriau ond i wneud rhywbeth am y peth. Dyw llywodraeth leol yn ddim os nad yw’n adlewyrchu y cymunedau hynny y mae’n ei gynrychioli. Fel arweinydd benywaidd cyntaf WLGA, byddaf yn gwthio amrywiaeth i frig yr agenda.”

Cyn dod yn Arweinydd Cyngor Dinas Casnewydd, roedd y Cynghorydd Wilcox yn aelod cabinet dros addysg a phobl ifanc a cyn hynny yn aelod cabinet dros hamdden a diwylliant. Mae wedi bod yn gynghorydd ar gyfer ward Gaer ers 2004, ac roedd yn athrawes am 30 mlynedd. Dilyna’r Cynghorydd Wilcox yn ôl troed ei rhagflaenydd y Cynghorydd Bob Wellington OBE, cyn arweinydd Cyngor Bwrdeistref Sirol Torfaen, fel Arweinydd WLGA. Gwnaeth y Cynghorydd Wellington ymddeol o lywodraeth leol ar ddiwedd y tymor diwethaf.

Ymysg y penodiadau eraill a gadarnhawyd yn y Cyfarfod Blynyddol, mae’r Cynghorydd Aaron Shotton (Sir y Fflint) a’r Cynghorydd Rob Stewart (Abertawe) fel Dirprwy Arweinyddion WLGA, a’r Cynghorydd Andrew Morgan (Rhondda Cynon Taf) yn parhau yn ei rôl fel Llywydd WLGA. Cafwyd penodiadau Grwp hefyd gan gynnwys y Cynghorydd Hugh Evans (Sir Ddinbych) fel Arweinydd Grŵp Annibynnol WLGA, Cynghorydd Peter Fox OBE (Sir Fynwy) yn Arweinydd Grŵp Ceidwadol WLGA a’r Cynghorydd Emlyn Dole (Sir Gaerfyrddin) yn Arweinydd Grŵp Plaid Cymru WLGA. Etholwyd ystod o lefarwyr a dirprwy lefarwyr hefyd i arwain ar y gwaith ymhob un o feysydd polisi WLGA.

Categorïau: Newyddion

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30