Adroddiad newydd sy'n darogan anawsterau ariannol i wasanaethau cyhoeddus Cymru

Dydd Gwener, 05 Hydref 2012

Cyhoeddodd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru heddiw adroddiad sy'n darogan y bydd cynghorau lleol yn wynebu talcen caled hyd 2021, o bosibl. 

Mae'r adroddiad, a welodd olau dydd mewn cynhadledd ariannol mae WLGA wedi'i chynnal yng Nghaerdydd, yn cyflwyno amryw ragolygon ariannol tywyll sy'n dweud y bydd gwasanaethau cyhoeddus Cymru yn debygol o wynebu cyfnod ymestynnol iawn gan fod Llywodraeth San Steffan am dorri cyllidebau a newid trefn y budd-daliadau. 

Mae coffrau byd llywodraeth leol braidd yn wag yn barod, ac mae'r gwariant yn ôl y pen wedi gostwng o 8.4% mewn gwirionedd ers 2009-10. Bydd rhagor o doriadau'n bygwth gwasanaethau craidd, hefyd. 

Meddai'r Cynghorydd Aaron Shotton (Sir y Fflint), Dirprwy Arweinydd WLGA a'r Llefarydd dros Faterion Ariannol ac Adnoddau: 

“Er bod pob cyngor lleol yng Nghymru yn ei chael yn anodd diogelu gwasanaethau cyhoeddus yn barod, mae'r adroddiad yma'n dweud bod 75% o'r toriadau ariannol heb ddod eto. Dim ond nawr mae'r toriadau a'r pwysau ar fyd llywodraeth leol yn dechrau, ac rydyn ni'n wynebu talcen caled iawn dros y tymor hir o ran arian. 

Rhaid inni ymateb i'r her mewn modd cadarnhaol a dyblu'n hymdrechion i newid ein gwasanaethau cyhoeddus er gwell. Fyddwn ni ddim yn cuddio rhag penderfyniadau anodd am flaenoriaethau gwasanaethau, a byddwn ni'n ymgysylltu â'n cymunedau ni wrth eu trafod.” 

Yn ôl yr adroddiad, bydd cynghorau lleol Cymru mewn sefyllfa ariannol anodd hyd o leiaf 2020-21. Hyd yn oed yn ôl yr amcangyfrifon mwyaf gobeithiol, gallai'r gwariant yn ôl y pen fod wedi gostwng o 1.6% erbyn 2021, o'i gymharu â 2013. 

Mae'r amcangyfrifon llymaf yn darogan y bydd gwariant y cynghorau lleol yn gostwng cymaint â 18%. Fe allai hynny ddigwydd o ganlyniad i gyflwr yr economi a choffrau Llywodraeth San Steffan. Bydd penderfyniadau am ddiogelu'r GIG a bwriad San Steffan i wario llai ar fudd-daliadau'n effeithio ar y buddsoddi mewn gwasanaethau lleol, hefyd. 

Bydd gostwng o'r fath yn achosi anawsterau mawr i'r cynghorau lleol, a gallai fod rhaid iddyn nhw gwtogi cymaint â 52% ar eu gwariant ar wasanaethau sydd heb eu diogelu. 

Ychwanegodd y Cynghorydd Aaron Shotton: 
“Mae'r adroddiad amserol yma'n dangos pa mor ddifrifol yw'r argyfwng ariannol yng Nghymru o ran gwariant gwladol dros y tymor hir. Bydd yn anodd ymdopi â thoriadau mor llym, yn ogystal â'r rhai sy'n effeithio arnon ni eisoes, heb amharu ar amrywiaeth ac ansawdd y gwasanaethau rydyn ni'n eu cynnig i bobl ein hardaloedd ar hyn o bryd. Bydd sefyllfa ariannol mor anodd yn gorfodi cynghorau i dorri neu ohirio eu gwariant ar amrywiaeth helaeth o wasanaethau maen nhw wedi'u cynnig dros y blynyddoedd. Mae byd llywodraeth leol Cymru yn wynebu amgylchiadau ariannol ymestynnol iawn dros y blynyddoedd i ddod. Bydd angen inni arloesi a bydd angen inni leddfu effeithiau llai o wariant a newidiadau yn y budd-daliadau er mwyn diogelu'n cymunedau ni.”

Categorïau: Newyddion

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30