Torri cyllideb y cynghorau o £154 miliwn

Dydd Mawrth, 30 Medi 2014

Mae’r cynghorau lleol yn rhybuddio y bydd arian ar gyfer gwasanaethau lleol yn gostwng o £154 miliwn ar ôl i Lywodraeth Cymru gyhoeddi ei chyllideb arfaethedig ac y byddai rhai gwasanaethau lleol yn diflannu pe bai byd llywodraeth leol yn parhau i ysgwyddo’r rhan fwyaf o faich llymder.

Mae amcangyfrifon yn awgrymu bod angen i fyd llywodraeth leol gywiro diffyg ariannol o £900 miliwn erbyn 2018 ac mae disgwyl na fydd modd talu am lawer o wasanaethau mae cymunedau’n dibynnu arnyn nhw.

Daw’r rhybudd yn sgîl llythyr agored anfonodd arweinyddion cynghorau lleol Cymru at gynrychiolwyr yn y Cynulliad, Ty'r Cyffredin a Senedd Ewrop gan ofyn am drafodaeth yn ddiymdroi ynglyn â’r hyn y gall gwasanaethau cyhoeddus Cymru ei fforddio, ei gyflawni a’i gynnal yn y sefyllfa ariannol sydd ohoni.

Meddai’r Cyng. Aaron Shotton (Sir y Fflint), Llefarydd WLGA dros Faterion Ariannol:

“Dros y blynyddoedd diwethaf hyn, mae penderfyniadau cyllidebol Llywodraeth San Steffan a Llywodraeth Cymru fel ei gilydd wedi peri i’r gwasanaethau cyhoeddus lleol ysgwyddo’r rhan fwyaf o faich llymder. Mae’n hen bryd iddyn nhw ofalu y bydd modd cynnal y gwasanaethau cyhoeddus mae’n cymunedau ni’n dibynnu arnyn nhw.”

“Er bod arweinyddion y cynghorau’n deall y pwysau sydd ar gyllideb Cymru, rhaid inni ddweud y bydd toriadau cyllidebol parhaus i’r graddau hyn yn effeithio’n uniongyrchol ar wasanaethau lleol. Fydd dim dewis arall i’r cynghorau ond ystyried codi tâl am lawer o wasanaethau a’u cynnig ar ffurfiau gwahanol. Y gwir yw, fodd bynnag, y bydd llawer o’r gwasanaethau mae cymunedau yn eu cymryd yn ganiataol megis canolfannau oriau dydd, llyfrgelloedd, canolfannau hamdden a chyfleusterau cymunedol o dan fygythiad bellach. Bydd rhaid diswyddo staff ac rwy’n bryderus am dynged gwasanaethau sy’n rhoi cymorth hanfodol i bobl fwyaf bregus ein cymunedau ni.”

“Mae angen asesu’n drylwyr a yw trefn ariannu llywodraeth leol yn addas i’w diben. Yn Lloegr, mae rhai’n dweud y gallai’r gwasanaethau fod ar chwâl erbyn 2017-18, ac mae arweinyddion y rhan fwyaf o gynghorau lleol Lloegr o’r farn y byddan nhw’n dechrau methu â chynnig gwasanaethau hanfodol i’r trigolion yn ystod y flwyddyn nesaf. Rhaid osgoi argyfwng o’r fath yng Nghymru.”

Meddai’r Cyng. Anthony Hunt (Tor-faen), Dirprwy Lefarydd WLGA dros Arian:

“Rydyn ni ar fin cyrraedd y gors. Gan fod rhai cyllidebau wedi’u corlannu a bod mwy a mwy o bwysau ar wasanaethau cymdeithasol yn sgîl newidiadau yn natur y boblogaeth a’r gyfraith, mae’r toriadau cyllidebol yn ymwneud â chronfa sy’n prysur grebachu ym maes llywodraeth leol. Mae hynny’n amharu’n fawr ar allu’r cynghorau lleol i ymateb i’r argyfwng ariannol presennol.”

“Rydyn ni’n gwybod ei bod yn anochel y bydd polisi llymder Llywodraeth San Steffan yn effeithio arnon ni yn y pen draw ond rydyn ni o’r farn bod rhaid cydnabod pwysigrwydd gwasanaethau cyhoeddus lleol hanfodol ac ataliol yn yr ariannu.”

“Ddylai cynghorau lleol ddim bod mewn sefyllfa lle mae meysydd arbennig o bwysig megis y gwasanaethau cymdeithasol – sy’n cyflawni rôl hanfodol o ran lleddfu’r galw am y Gwasanaeth Iechyd Gwladol – heb eu diogelu o gwbl. Mae angen rhoi cyllideb a hyblygrwydd ariannol inni fel y gallwn ni ymateb a gweithredu’n effeithiol yn y sefyllfa ariannol ymestynnol rydyn ni ynddi.”

DIWEDD

Categorïau: Newyddion

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30