Nod yr ymgyrch genedlaethol yw helpu pobl i osgoi cynhyrchion anniogel neu ffug, o deganau ffug a thrydanai diffygiol i gosmetigau anghyfreithlon a masnachwyr twyllodrus. Mae’n dathlu rôl hanfodol Safonau Masnach drwy dri diwrnod thematig: 

• Osgoi Trychineb Nadolig 
• Cael Cosmetig Hyderus 
• Cartref Diogel Cartref 

Mae pob thema’n annog siopwyr i wneud dewisiadau gwybodus, prynu’n ddiogel, ac i ddeall sut mae Safonau Masnach yn helpu i gadw teuluoedd yn ddiogel drwy gydol y flwyddyn. 

Mae timau Safonau Masnach cynghorau ledled Cymru yn cynghori siopwyr i siopa’n glyfar a chadw’n ddiogel y Nadolig hwn. P’un a ydynt yn prynu teganau, nwyddau trydanol neu addurniadau Nadoligaidd, atgoffir siopwyr i brynu gan fanwerthwyd dibynadwy yn unig ac i osgoi bargeinion sy’n ymddangos yn rhy dda i fod yn wir – gall nwyddau anniogel neu ffug achosi tanau, anafiadau a risgiau iechyd hirdymor. 

Cynghorir siopwyr i: 

• Brynu gan fanwerthwyd ag enw da neu wefannau rydych chi’n eu hadnabod. 
• Gwirio am farciau diogelwch CE neu UKCA a chyfarwyddiadau clir. 
• Osgoi cynhyrchion sy’n cael eu gwerthu heb labelu priodol neu gan werthwyr cymdeithasol heb eu gwirio. 
• Talu gyda cherdyn credyd neu gerdyn debyd am amddiffyniad ychwanegol. 
• Cadw derbynebau a thynnu lluniau o nwyddau diffygiol os oes angen eu hadrodd. 
• Osgoi colur wedi’i labelu “at ddefnydd proffesiynol yn unig” oni bai ei fod yn cael ei ddefnyddio gan weithwyr proffesiynol hyfforddedig. 
• Cael dyfynbrisiau ysgrifenedig ar gyfer atgyweiriadau neu welliannau cartref a chadarnhau manylion llawn masnachwr cyn cytuno i unrhyw waith. 
   

Dywedodd y Cynghorydd Stephen Thomas, llefarydd CLlLC dros Wasanaethau Rheoleiddio: 

“Rydyn ni i gyd yn ddefnyddwyr, ac rydyn ni i gyd yn dibynnu ar y gwaith hanfodol y mae swyddogion Safonau Masnach yn ei wneud drwy gydol y flwyddyn i gael gwared ar gynhyrchion anniogel o werthiant, ymchwilio i sgamiau a chefnogi busnesau cyfreithlon. Mae’r ymgyrch hon yn gyfle gwych i gydnabod eu hymdrechion ac i atgoffa pobl sut y gall gweithredoedd syml helpu i amddiffyn eu hunain a’u teuluoedd rhag niwed.” 

“Ar yr adeg hon o’r flwyddyn, mae’n hawdd cael eich temtio gan fargeinion ar-lein rhad – ond gall rhai ddod â pheryglon cudd. Mae ein neges yn syml: siopa’n glyfar, arhoswch yn ddiogel, a chefnogwch eich tîm Safonau Masnach lleol.” 

Ar ddiwrnod cyntaf yr Wythnos Ymwybyddiaeth, mae’r Rhwydwaith wedi rhyddhau ffilm gyda Y Gwir Anrh Mark Drakeford AS, Prif Weinidog Cymru, i dynnu sylw at bwysigrwydd gweithio mewn partneriaeth i hyrwyddo cymunedau diogel, cryf a hyderus, a sut mae’r Rhwydwaith yn amhrisiadwy i gyflawni hyn.

Yn ogystal, bydd yr Wythnos Ymwybyddiaeth yn cynnwys nifer o sesiynau Sgwrs Coffi a Chinio a Dysgu ar-lein yn tynnu sylw at bynciau amrywiol o fewn diogelwch cymunedol, gan gynnwys trais yn erbyn menywod a merched, diogelu, ac ymddygiad gwrthgymdeithasol. Bydd y sesiynau’n cael eu harwain gan bartneriaid amrywiol y Rhwydwaith a byddant yn gyfle i arddangos yr arfer da sy’n digwydd ledled Cymru.

Nid yw'n rhy hwyr i gofrestru i fynychu'r sesiynau a rhannu negeseuon yr Wythnos Ymwybyddiaeth yn eich ardal leol. Dysgwch fwy am sut y gallwch chi a'ch sefydliad gymryd rhan yma.

I gael rhagor o wybodaeth am y Rhwydwaith, ewch i www.cymunedaumwydiogel.cymru a dilynwch @CymMwyDiogel ar Trydar i gael y wybodaeth ddiweddaraf.

Dywedodd y Cynghorydd Jane Mudd, Arweinydd Cyngor Casnewydd, Cyd-Gadeirydd Bwrdd Cymunedau Mwy Diogel Cymru, a Llefarydd CLlLC dros Gyfiawnder Cymdeithasol:

“Rwy’n falch iawn o gefnogi lansiad Wythnos Ymwybyddiaeth Cymunedau Mwy Diogel gyntaf Cymru. Bydd yr wythnos hon yn gyfle gwych i ddysgu am a dyrchafu’r gwaith ffantastig sy’n digwydd ym maes Diogelwch Cymunedol ledled Cymru, wrth i ni glywed gan nifer o bartneriaid Rhwydwaith Cymunedau Mwy Diogel Cymru.”

Dywedodd Roger Thomas, Prif Swyddog Tân, Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru, ac Uwch Swyddog Cyfrifol Rhwydwaith Cymunedau Mwy Diogel Cymru:

“Mae'r Wythnos Ymwybyddiaeth Cymunedau Mwy Diogel 2023 yn gyfle unigryw i ehangu cydweithrediad o fewn Diogelwch Cymunedol yng Nghymru, gan ddod ag unigolion o’r un anian a rhanddeiliaid sydd â diddordeb cyffredin at ei gilydd i gydweithio tuag at yr un nod o gyflawni cymunedau mwy diogel ledled Cymru. Ni allwn ddatrys y materion hyn fel sefydliadau unigol ac mae dyfodol Diogelwch Cymunedol llwyddiannus yn dibynnu ar gydweithio.”

Dywedodd Mark Brace, Pennaeth Rhwydwaith Cymunedau Mwy Diogel Cymru:

“Mae hwn yn ddatblygiad cyffrous i Rwydwaith Cymunedau Mwy Diogel Cymru ac mae’n dangos ein gallu i ymgysylltu â sefydliadau lluosog ar draws amrywiaeth o bynciau Diogelwch Cymunedol. Mae hyn yn rhan o’n cefnogaeth barhaus i gydweithwyr sy’n gweithio ym maes Diogelwch Cymunedol ac mae’n amlygu ein gwerth wrth gefnogi gweithio mewn partneriaeth ledled Cymru.”

- DIWEDD -

Bu Arweinwyr mewn trafodaethau gyda chyrff twristiaeth yn yr wythnosau diwethaf, ac wedi cyfarfod â Gweinidogion yr wythnos hon i drafod sut gallwn ni ailagor yr economi ymwelwyr yn ddiogel a mor fuan â phosib.

Bydd siopau sy’n gwerthu nwyddau nad ydynt yn hanfodol yn cael eu galluogi i ailagor o ddydd Llun, os gallant gymryd pob cam rhesymol i gydymffurfio â'r ddyletswydd yng nghyfraith Cymru i gadw pellter cymdeithasol.

Dywedodd y Cynghorydd Rob Stewart (Abertawe), Llefarydd CLlLC dros yr Economi:

“Diolch i ymdrechion pob un ohonom ni, rydyn ni wedi llwyddo i reoli lledaeniad y coronafeirws ac i gyflawni’r cynnydd yma fydd yn galluogi busnesau i ailagor, tra’n cydymffurfio â chyfraith pellhau cymdeithasol i amddiffyn cwsmeriaid a staff fel eu gilydd.

“Ond ni ddylem ni golli golwg o’r ffaith nad yw’r feirws heb ddiflannu ac mae’n dal i fod yn fygythiad gwirioneddol i bawb. Mae’n hollbwysig ein bod ni i gyd yn glynu at reolau Llywodraeth Cymru er mwyn parhau i reoli lledaeniad y feirws marwol hwn.”

Mae Llywodraeth Cymru wedi penderfynu cael gwared o’r rheol ynghylch aros yn lleol ar 6 Gorffennaf, os bydd amodau yn caniatáu, fydd yn galluogi pobl i deithio i atyniadau twristaidd ar draws Cymru. Mae’r Prif Weinidog wedi gofyn i fusnesau i gychwyn paratoadau dros y dair wythnos nesaf i ailagor, os y bydd yr haint yn parhau i fod dan reolaeth.

Bydd trafodaethau hefyd yn cael eu cynnal â'r sector lletygarwch ynghylch y posibilrwydd o ailagor tafarndai, caffis a bwytai yn raddol, gan gynnal rheolau llym o ran cadw pellter cymdeithasol.

Dywedodd y Cynghorydd Huw Thomas (Caerdydd), Llefarydd CLlLC dros Dwristiaeth a Digwyddiadau o Bwys:

“Rwy’n croesawu’r cyhoeddiad gan y Prif Weinidog, sy’n dangos cefnogaeth i’r sector dwristiaeth sydd wedi cael ei daro’n galed, tra’n cynnal ffocws cryf ar ddiogelwch. Wrth i ni ddysgu i fyw gyda’r feirws, ni allwn ni fforddio i golli busnesau ac atyniadau sydd wedi helpu i sefydlu Cymru yn gyrchfan ymwelwyr o safon ryngwladol, a sydd yn cyfrannu cyn gymaint i economïau lleol.

“Bydd yr wythnosau nesaf yn bwysig i fusnesau a chymunedau lleol weithio yn adeiladol a’u gilydd i sicrhau bod y trefniadau angenrheidiol yn eu lle.”

Dywedodd y Cynghorydd Dyfrig Siencyn (Gwynedd), Cyd Gadeirydd Fforwm Wledig CLlLC:

“Twristiaeth yw un o’r sectorau pwysicaf yn ein cymunedau gwledig, a rydyn ni’n gwybod bod busnesau tymhorol sy’n dibynnu ar ymwelwyr wedi cael eu heffeithio’n ddwys gan yr ansicrwydd o ganlyniad i’r argyfwng. Mae’r camau a gyhoeddwyd gan y Prif Weinidog yn rhoi rhywfaint o eglurder i’r busnesau hynny ynglyn â’r ffordd ymlaen yn yr wythnosau nesaf. Byddwn ni angen gweithio gyda’n gilydd i sicrhau y gall ein cymunedau ni, yn raddol ac yn ofalus iawn, ddechrau groesawu ymwelwyr tra’n glynu’n dynn at ganllawiau a rheolau Llywodraeth Cymru.”

-DIWEDD-

NODIADAU I OLYGYDDION: Dilynwch y linc am fwy o fanylion am gyhoeddiad y Prif Weinidog ar Ddydd Gwener 19 Mehefin: https://llyw.cymru/prif-weinidog-cymru-yn-cyhoeddi-camau-pellach-i-lacior-cyfyngiadau

O ddydd Llun ymlaen, bydd pobl o ddau gartref gwahanol yn yr un ardal leol yn gallu cwrdd tu allan tra’n cynnal y rheol o aros 2 fedr ar wahân.

Bydd yn rhaid i bawb yng Nghymru gydymffurfio â’r canllawiau newydd sy’n cael eu gosod gan Lywodraeth Cymru.

Dywedodd y Cynghorydd Andrew Morgan (Rhondda Cynon Taf), Arweinydd CLlLC:

“Rwy’n croesawu’r dull pwyllog y mae’r Prif Weinidog wedi ei arddangos heddiw wrth amlinellu’r camau nesaf i ail-agor ein cymdeithas. Rydyn ni’n gwybod y bydd llawer wedi bod yn pryderu am fethu gweld teulu a ffrindiau dros y misoedd diwethaf. Bydd yr addasiad bach yma o ddydd Llun yn galluogi pobl i weld eu gilydd, ond mae’n rhaid i ni i gyd i barhau i ymddwyn yn gyfrifol ac i gydymffurfio â chanllawiau Llywodraeth Cymru.

“Wrth i ni symud i gyfnod nesaf wrth ymateb i coronafeirws, bydd y gwaith eginol o brofi, olrhain ac amddiffyn yn hollbwysig i oresgyn yr haint yn y pen draw.”

“Mae pobl ar draws Cymru wedi bod yn ardderchog yn glynu at reolau Llywodraeth Cymru dros y misoedd diwethaf, sydd wedi ein galluogi ni i lefelu’r gromlin. Ond marathon nid sbrint yw’r frwydr yn erbyn coronafeirws. Rydyn ni’n deall bod y cyfradd R mewn rhai rhannau o Gymru yn dal i fod yn agos i 1 o hyd, felly dyma pam y mae’n rhaid i ni barhau i gymryd gofal.”

“Mae’r camau a amlinellwyd gan Lywodraeth Cymru heddiw yn cynnig caniatâd i ni i gael cysylltiad gyda ein gilydd yn gyfrifol. Ond dyw ddim yn wahoddiad agored i ymddwyn yn ddi-hid. Bydd y penderfyniadau y bydd pob un ohonom ni y neu cymryd nawr yn dylanwadu’n fawr ar ein llwyddiant i atal ymlediad yr haint. Peidiwch a bod y person hynny, mewn blynyddoedd i ddod, sydd yn difaru na wnaethoch chi bethau’n wahanol. Rhaid i ni i gyd gadw’n gall ac yn gyfrifol i gadw Cymru’n saff.”

Dywedodd y Cynghorydd Ian Roberts (Sir Y Fflint), Llefarydd CLlLC dros Addysg:

“Rydyn ni’n gwybod y bydd llawer o rieni a gofalwyr yn poeni am ysgolion, ac mae awdurdodau lleol yn parhau i weithio’n agos gyda Llywodraeth Cymru, undebau athrawon a rhanddeiliaid eraill. Diogelwch a lles ein plant, athrawon a staff yw ein blaenoriaeth bennaf o hyd, ac mae’r Gweinidog Addysg yn gyson wedi gwneud yn glir y bydd unrhyw benderfyniadau yn cael eu tywys gan y dystiolaeth wyddonol ddiweddaraf.”

-DIWEDD-

Nodiadau i Olygyddion: Dilynwch y linc am fwy o wybodaeth am y newidiadau a gyhoeddwyd gan Lywodraeth Cymru heddiw: https://llyw.cymru/aros-yn-lleol-i-ddiogelu-cymru

“Mae ein bywydau ni wedi cael eu heffeithio’n ddwys gan COVID-19, a tra ein bod ni’n dysgu mwy am ymddygiad yr haint, mae’n debygol y byddwn ni’n gorfod dysgu i fyw ag e am gyfnod hir. Bydd olrhain yr haint yn hanfodol i’n galluogi ni i wneud hynny, ac i reoli’r argyfwng ar hyn o bryd.”

“Bydd y cynllun aml-asiantaeth uchelgeisiol a amlinellwyd gan Lywodraeth Cymru angen adnoddau ychwanegol sylweddol er mwyn iddo gael ei wireddu’n llwyddiannus. Ynghyd â swyddogion cyngor arbenigol mewn diogelu’r cyhoedd, bydd angen recriwtio neu adleoli llu o staff eraill i gefnogi’r gwaith enfawr i reoli’r haint mewn cymunedau lleol. Mae Llywodraeth Cymru wedi cydnabod y bydd cost i’r gwaith yma, ac mi fydd cynghorau yn parhau i weithio â Gweinidogion i archwilio’r goblygiadau a’r cyllid fydd ei angen.”

Dywedodd y Cynghorydd Huw David (Penybont ar Ogwr), Llefarydd CLlLC dros Iechyd a Gofal Cymdeithasol:

“Coronafeirws yw’r argyfwng iechyd cyhoeddus mwyaf i ni wynebu mewn cenedlaethau, ac mae cynghorau wedi chwarae rhan fawr i wneud popeth gallant i helpu i leddfu’r pwysau ar y gwasanaeth iechyd ac i ofalu am y rhai mwyaf bregus yn ein cymunedau. Mae awdurdodau lleol yn awyddus i barhau i gefnogi’r strategaeth genedlaethol trwy ddefnyddio gwybodaeth leol. Gall swyddogion diogelu’r cyhoedd rannu eu cyfoeth o brofiad ac arbenigedd gyda chydweithwyr ar lefel genedlaethol er mwyn i ni allu gwneud y gwaith i olrhain cyswllt ar raddfa fwy ac ar fyrder. Bydd cynghorau yn parhau i weithio’n agos gyda Iechyd Cyhoeddus Cymru, Llywodraeth Cymru a phartneriaid o fewn iechyd wrth i ni gychwyn ar gyfnod nesaf yr argyfwng yma.”

“Er bod ffrwyth ymdrechion ac aberthau pawb i leihau lledaeniad y feirws yn cychwyn egino, dydyn ni ddim mewn unrhyw ffordd yn agos o gyrraedd diwedd yr argyfwng yma. Dyw’r bygythiad y mae’r coronafeirws yn ei gynrychioli heb leihau ac mae angen i ni i gyd i barhau i gydymffurfio â chanllawiau Llywodraeth Cymru. Bydd cynghorau yn parhau i weithio’n agos â Iechyd Cyhoeddus Cymru, Llywodraeth Cymru a phartneriaid yn y gwasanaeth iechyd, wrth i ni gychwyn ar gyfnod nesaf yr argyfwng hwn.”

-DIWEDD-

Pobl hŷn a phobl fregus sy’n hunan-ynysu sy’n cael eu hystyried â’r mwyaf o risg o gael eu targedu gan dwyllwyr yn honni i gynnig help neu gefnogaeth. Mae rhai trigolion wedi cael eu targedu ar garreg y drws gan gynigion ffug i helpu gyda siopa bwyd, tra bod adroddiadau hefyd o gynllwyniau mwy cymhleth gan gynnwys:

• Cwmniau yn cynnig ad-daliadau gwyliau ffug i bobl sydd wedi gorfod canslo eu tripiau
• Sgamiau ebost sy’n twyllo pobl i agor atodiadau ebost maleisus, sy’n rhoi pobl mewn perygl o ladrad hunaniaeth, gan gynnwys manylion personol, cyfrineiriau, cysylltiadau a manylion banc
• Glanyddion, mygydau a phecynnau swabio COVID-19 ffug, sy’n aml yn beryglus, yn cael eu gwerthu ar-lein ac wrth y drws.

Mae adroddiadau hefyd o sgamiau galwadau diwahoddiad a benthycwyr arian didrwydded yn cymryd mantais o’r cynnydd mewn ansicrwydd ariannol.

Dywedodd y Cynghorydd Matthew Dorrance (Powys), Llefarydd CLlLC dros Ddiogelwch Cymunedol:

“Ar adeg pan fo llawer o’n trigolion yn barod ar eu pen eu hunain, yn bryderus ac yn ofnus, mae’n ffiaidd i weld unigolion diegwyddor yn targedu’r rhai mwyaf bregus yn ein cymunedau ni.

“Mae cynlluniau mewn lle gan gynghorau a phartneriaid i helpu’r rhai hynny sydd fwyaf angen cefnogaeth ychwanegol yn ystod y cyfnod anodd yma. Cynghorir trigolion i fod yn wyliadwrus, ac i siarad â theulu neu ffrindiau cyn ymateb. Rydyn ni’n annog trigolion i adrodd unrhyw weithgareddau amheus i’w awdurdod lleol, yr Heddlu neu Action Fraud.”

Dywedodd y Cynghorydd Dafydd Meurig (Gwynedd), Llefarydd CLlLC dros Wasanaethau Rheolaethol:

“Cadw pobl yn ddiogel ac yn iach yw ein blaenoriaeth bennnaf, ac mae timau Safonau Masnach a’r Heddlu yn gweithio’n agos mewn partneriaeth i amddiffyn y cyhoedd rhag cael eu hamlygu i’r fath ymddygiad diegwyddor.

“Mae cynghorau wedi ymrwymo’n llwyr i wneud popeth posib, gan ddefnyddio’r holl bwerau gorfodi sydd ar gael iddyn nhw, i sicrhau bod y troseddwyr sy’n gyfrifol yn wynebu’r cosbau llymaf bosibl.”

-DIWEDD-

NODIADAU I OLYGYDDION

Gall unrhyw un sydd wedi cael eu targedu gan sgam adrodd hyn ar-lein ar https://www.actionfraud.police.uk/welsh neu trwy alw 0300 123 2040.

Am gyngor neu wybodaeth ar sut i wirio os y gall rhywbeth fod yn sgam, gall bobl gysylltu a Chyngor ar Bopeth ar-lein ar: https://www.citizensadvice.org.uk/cymraeg/consumer/scams/check-if-something-might-be-a-scam/

Bydd pob person yn cael cyngor penodol ar sut orau i warchod eu hunain, yn seiliedig ar eu hanes meddygol a’u hanghenion iechyd.   

Bydd y llythyrau, sydd wrthi’n cael eu hanfon, yn cynnwys cyngor clir i aros gartref am 12 wythnos, ac yn rhestru’r gefnogaeth feddygol, ymarferol ac emosiynol sydd ar gael.

Mae awdurdodau lleol a Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio’n agos gyda Chyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (WCVA) i sicrhau y bydd y rhai sy’n derbyn y llythyr ac sydd angen cefnogaeth yn gallu ei chael ar lefel leol.

Bydd y cyfathrebu uniongyrchol hwn yn sicrhau pobl y bydd eu hanghenion meddygol parhaus yn parhau i gael eu diwallu, ac yn cynnwys gwybodaeth am sut gall pobl reoli eu cyflwr tra’n aros gartref ac osgoi cyswllt agos gydag eraill, oni bai fod hynny’n gwbl angenrheidiol, gan gynnwys cyngor am ddosbarthu eu presgripsiynau iddynt a chael cefnogaeth ar gyfer byw o ddydd i ddydd.              

Mae pobl yng Nghymru sy’n byw gyda chyflyrau hir-dymor penodol mewn mwy o berygl o ddatblygu cymhlethdodau difrifol os byddant yn cael y feirws. Mae hyn yn cynnwys, er enghraifft, y rhai sydd wedi derbyn trawsblaniadau organau, a’r rhai sy’n byw gyda ffibrosis systig neu ganserau penodol, fel canser y gwaed neu fêr yr esgyrn. Mae rhai – ond nid pawb – sy’n derbyn mathau penodol o driniaethau cyffuriau, gan gynnwys y rhai sy’n amharu ar y system imiwnedd hefyd yn y grŵp hwn. 

Dywedodd y Gweinidog Iechyd Vaughan Gething:

Mae hwn yn gyfnod eithriadol bryderus i bobl sydd â phroblemau iechyd.

Rydyn ni’n cysylltu’n uniongyrchol â phawb yng Nghymru sy’n wynebu risg ddifrifol o salwch o goronafeirws, er mwyn darparu cyngor clir a theilwredig  i chi ar sut y gallwch warchod eich hunain orau. Rydyn ni’n gwneud popeth o fewn ein gallu i’ch cadw chi’n ddiogel yn ystod y cyfnod hwn. Ond mae angen eich help arnom.

Os byddwch yn derbyn llythyr, mae wir yn bwysig eich bod yn dilyn y cyfarwyddyd i gadw’n ddiogel ac yn iach. Plîs arhoswch gartref a pheidiwch â gwahodd unrhyw un i’ch cartref, oni bai fod hyn yn gwbl hanfodol, er enghraifft, os ydych chi’n derbyn gofal.

Mae cefnogaeth y cyhoedd i’r ymdrech hon yn hanfodol. Mae wir yn bwysig bod pawb yn cadw at y cyfarwyddyd ynghylch aros gartref a chadw pellter cymdeithasol, hyd yn oed os ydynt yn heini ac yn iach fel arfer a ddim yn teimlo mewn perygl. Mae gan filoedd o bobl yng Nghymru broblemau iechyd difrifol sy’n gwneud coronafeirws yn beryglus iawn iddynt, ac felly mae’n rhaid i bawb wneud eu rhan er mwyn atal lledaeniad y feirws.

Dywedodd y Cynghorydd Huw David (Pen-y-bont ar Ogwr), Llefarydd CLlLC ar Iechyd a Gofal Cymdeithasol:

Rydyn ni’n gwybod y bydd llawer o bobl yn poeni ar hyn o bryd, ar adeg mor ansicr. Rydyn ni’n benderfynol o sicrhau bod yr unigolion hynny sydd fwyaf agored i niwed gan y coronafeirws yn cael eu diogelu a’u bod yn cael y gefnogaeth sydd ei hangen arnyn nhw. Mae awdurdodau lleol, y sector gwirfoddol a phartneriaid eraill yn gweithio’n agos gyda’i gilydd i wneud yn siŵr bod pecyn cymorth cynhwysfawr ar gael i’r unigolion hyn yn ystod y cyfnod hwn. Ond, er mwyn i ni allu gwneud hynny mae’n bwysig bod pob un sy’n cael y llythyr yn cymryd y cyngor o ddifrif.

Mae’n rhaid i bob un ohonon ni chwarae ein rhan. Drwy ddilyn y canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol, ac ufuddhau i’r mesurau a gyflwynodd Prif Weinidog y DU a Phrif Weinidog Cymru neithiwr, gallwn ni ddiogelu ein hunain a phawb arall yn y ffordd orau posibl rhag y feirws. Mae hi wir mor syml â hynny: ahoswch gartref, achubwch fywydau.

Dywedodd Ruth Marks, prif weithredwr Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru:

Mae CLlLC, mewn cydweithrediad â CGGC, wedi cynhyrchu canllawiau ar gyfer Canolfannau Cyswllt Awdurdodau Lleol a fydd yn galluogi pobl dros 70 oed ac yn y categorïau risg sydd wedi derbyn y llythyr i gael eu cyfeirio at fudiadau trydydd sector allweddol er mwyn cael mynediad at wasanaethau gofal a chymorth i’w galluogi nhw i aros gartref yn ddiogel. 

Y cyfarwyddyd i bobl sy’n wynebu’r risg fwyaf yw: 

• Osgowch yn llwyr gyswllt â rhywun sy’n dangos symptomau coronafeirws (COVID-19). Mae’r symptomau hyn yn cynnwys tymheredd uchel a/neu beswch newydd a pharhaus.  
• Peidiwch â gadael eich tŷ am o leiaf 12 wythnos oni bai ei fod yn gwbl hanofodol.
• Peidiwch â mynd i unrhyw gyfarfodydd. Mae hyn yn cynnwys ffrindiau a theuluoedd sy’n cyfarfod mewn mannau preifat e.e. cartrefi teuluoedd, priodasau, partïon a gwasanaethau crefyddol.
• Peidiwch â mynd i siopa, hamddena neu deithio ac, wrth drefnu i fwyd neu feddyginiaeth gael eu dosbarthu, dylai’r rhain gael eu gadael ar garreg y drws i leihau unrhyw gyswllt.
• Cadwch mewn cysylltiad gan ddefnyddio technoleg o bell fel ffôn, rhyngrwyd a chyfryngau cymdeithasol.  
• Cofiwch ddefnyddio gwasanaethau ffôn neu ar-lein i gysylltu â’ch meddygfa neu wasanaethau hanfodol eraill fel a phan fo angen.

Mae gwasanaethau fel iechyd a gofal cymdeithasol yn cael eu llethu gan y pwyseddau digynsail sydd arnyn nhw o ganlyniad i ymlediad COVID-19.

Bydd timau gorfodi awdurdodau lleol yn chwarae rôl hanfodol yn gweithio gyda’r heddlu i sicrhau bod y mesurau yn cael eu glynnu atyn nhw gan bawb.

Dywedodd y Cynghorydd Andrew Morgan (Rhondda Cynon Taf), Arweinydd CLlLC:

“Dros y dyddiau diwethaf, mae trigolion wedi gorfod gwneud newidiadau mawr i’w bywydau bob dydd er mwyn arafu ymlediad y feirws, arbed gwasanaethau hollbwysig, ac achub bywydau. Fel i’r Prif Weinidog wneud yn glir neithiwr, mae’r amser wedi dod i ni i gyd wneud mwy.”

“Mae staff cyngor allweddol yn gweithio’n ddiflino gan chwarae rôl ganolog yn yr ymdrechion enfawr i ymateb, a hoffwn ddiolch iddyn nhw i gyd am eu gwaith hyd yma ac i ddod dros y misoedd nesaf. Mae’r coronafeirws yn fygythiad gwirioneddol nid yn unig i ni fel trigolion, ond hefyd i allu gwasanaethau megis iechyd a gofal cymdeithasol i barhau i fod yno i ni pan ydyn ni eu hangen nhw fwyaf.

“Os oes unrhyw un yng Nghymru sy’n dal i feddwl eu bod nhw am ba bynnag reswm yn cael eu heithro rhag ysgwyddo’r cyfrifoldeb yma, hoffwn i a fy nghyd arweinwyr cyngor ddweud wrthyn nhw: meddyliwch eto. Ein cyfrifoldeb ni i gyd – pob un person yn y wlad heb eithriad – yw i amddiffyn ein hunain, ein gilydd, ein teuluoedd a’n cymunedau rhag niwed.

“Bydd timau gorfodi cyngor yn gweithio yn agos gyda’r heddlu ac yn barod i ddefnyddio’r holl bwerau gorfodi sydd ar gael iddyn nhw i sicrhau bod pawb ymhob rhan o Gymru yn cydymffurfio â’r gorchmynion.

“Dyma foment hanesyddol i’n cymunedau. Bydd ein plant a’n wyrion a wyresau yn gofyn i ni am y cyfnod hwn mewn blynyddoedd i ddod. Peidiwch bod y person sy’n gorfod dweud wrthyn nhw ‘Dwi’n difaru na wnes i bethau’n wahanol’.”

“Nid yn aml mewn sefyllfaoedd o argyfwng mae cyfle i bob person ddod a’r sefyllfa i ben – ond mae’r cyfle hwnnw gennym ni heddiw: arhoswch adref, achubwch fywydau.”

-DIWEDD-

President of ADSS Cymru, Sue Cooper said:

“Our social care staff are working tirelessly to provide vital care and protection to thousands of citizens in Wales who are at greatest risk of being impacted by Covid-19, in extremely challenging and fast-changing circumstances and we commend their continued commitment.

“We want to assure all citizens who receive care and support – be it at home, or in residential settings – and the families and friends of those who are relying on our services, that we are doing all we can to keep people safe and well-cared for. We know that this is a troubling time for many families who cannot be together for protective reasons, and our staff are doing their utmost to ensure people receive the best care we can give.

“Across all local authorities, we have emergency management processes in place and are working together with other services, including health and housing, to plan mitigating actions to overcome the challenges our services are facing.

“Nonetheless, it is vital that our frontline staff do receive testing, in the same way that healthcare staff are being tested, to enable them to carry on providing services. It is also essential that they have access to personal protective equipment (PPE) to ensure we can continue to deliver services safely, to keep people safe and well in our communities and reduce the impact as much as we can on frontline NHS services. We therefore strongly urge that virus testing and provision of PPE is extended to frontline social care staff.”

Councillor Huw David (Bridgend), WLGA Spokesperson for Health and Social Care said:

“We know many people will be feeling concerned at the moment. Councils are working hard alongside partners in the public, third and private sectors to maintain social care services for those who need them. Demand on these services will rapidly increase as they will be used more and more to ease the pressure on the NHS in responding to the outbreak. If there are any former social care staff who would be willing to return to work to help in these efforts, I would appeal to them to get in touch with their local authority.

“Social care staff are undertaking a critical role at this time, like others in the health and care sector. They are keeping older people and children and young people safe, and providing a range of care and support to others, and I would like to thank them for the work that they have done and will be doing. We need to ensure that they are safe and well enough to work, which means they need to be able to protect themselves with personal protective equipment (PPE) as appropriate. We are calling for an extension of the testing regime as soon as possible to include social care staff so that people who are well enough to work can do so.”

-ENDS-

“Rydyn ni’n wynebu argyfwng iechyd cyhoeddus, sydd â’r potensial i effeithio nifer fawr o bobl ar draws Cymru ac i amharu’n fawr ar fywyd pob dydd.

“Rydyn ni’n gwybod fod pobl yn poeni. Os gweithiwn ni gyda’n gilydd, fe allwn ni orchfygu’r heriau gyda’n gilydd.

“Mae gwasanaethau llywodraeth leol wrth galon pob cymuned yng Nghymru. Dibynnir arnynt gan blant, oedolion a’r henoed pob dydd ymhob rhan o Gymru. Bydd y coronafeirws yn effeithio ar wasanaethau cyhoeddus – wrth i’r galw am wasanaethau allweddol gynyddu, bydd llai o bobl ar gael i’w darparu nhw.

“Rydyn ni’n gweithio gyda’n gilydd i ymateb i’r feirws. Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i sicrhau fod gan lywodraeth leol y gefnogaeth a’r adnoddau angenrheidiol wrth i ni wynebu’r argyfwng gyda’n gilydd.”  

DIWEDD

Cafodd yr achos cyntaf yng Nghymru ei gadarnhau heddiw, wedi i glaf gontractio’r feirws yng Ngogledd yr Eidal.

Mae coronavirus yn cynnwys symptomau tebyg i ffliw gan gynnwys twymyn, peswch neu anhawster anadlu. Y dystiolaeth gyfredol yw ei bod yn ymddangos bod y mwyafrif o achosion yn ysgafn.

Dywedodd y Cynghorydd Andrew Morgan (Rhondda Cynon Taf), Arweinydd CLlLC:

“Yn gynharach heddiw, derbyniodd awdurdodau lleol ddiweddariad gan Brif Weithredwr Iechyd Cyhoeddus Cymru, y GIG a Llywodraeth Cymru i weithredu’r ymateb sydd eisoes wedi’i gynllunio.

“Hoffwn sicrhau trigolion bod Cymru, ynghyd â gweddill y DU, wedi paratoi’n dda ar gyfer digwyddiad o’r math hwn, gyda mesurau cadarn i reoli heintiau yn eu lle er mwyn diogelu iechyd y cyhoedd.”

“Os oes gan y cyhoedd unrhyw bryderon, mae’r holl wybodaeth a’r cyngor diweddaraf i’w cael ar wefan Iechyd Cyhoeddus Cymru.”

-DIWEDD-

Cyfeiriad gwefan Iechyd Cyhoeddus Cymru ydi: https://icc.gig.cymru/