Ar ddiwrnod cyntaf yr Wythnos Ymwybyddiaeth, mae’r Rhwydwaith wedi rhyddhau ffilm gyda Y Gwir Anrh Mark Drakeford AS, Prif Weinidog Cymru, i dynnu sylw at bwysigrwydd gweithio mewn partneriaeth i hyrwyddo cymunedau diogel, cryf a hyderus, a sut mae’r Rhwydwaith yn amhrisiadwy i gyflawni hyn.

Yn ogystal, bydd yr Wythnos Ymwybyddiaeth yn cynnwys nifer o sesiynau Sgwrs Coffi a Chinio a Dysgu ar-lein yn tynnu sylw at bynciau amrywiol o fewn diogelwch cymunedol, gan gynnwys trais yn erbyn menywod a merched, diogelu, ac ymddygiad gwrthgymdeithasol. Bydd y sesiynau’n cael eu harwain gan bartneriaid amrywiol y Rhwydwaith a byddant yn gyfle i arddangos yr arfer da sy’n digwydd ledled Cymru.

Nid yw'n rhy hwyr i gofrestru i fynychu'r sesiynau a rhannu negeseuon yr Wythnos Ymwybyddiaeth yn eich ardal leol. Dysgwch fwy am sut y gallwch chi a'ch sefydliad gymryd rhan yma.

I gael rhagor o wybodaeth am y Rhwydwaith, ewch i www.cymunedaumwydiogel.cymru a dilynwch @CymMwyDiogel ar Trydar i gael y wybodaeth ddiweddaraf.

Dywedodd y Cynghorydd Jane Mudd, Arweinydd Cyngor Casnewydd, Cyd-Gadeirydd Bwrdd Cymunedau Mwy Diogel Cymru, a Llefarydd CLlLC dros Gyfiawnder Cymdeithasol:

“Rwy’n falch iawn o gefnogi lansiad Wythnos Ymwybyddiaeth Cymunedau Mwy Diogel gyntaf Cymru. Bydd yr wythnos hon yn gyfle gwych i ddysgu am a dyrchafu’r gwaith ffantastig sy’n digwydd ym maes Diogelwch Cymunedol ledled Cymru, wrth i ni glywed gan nifer o bartneriaid Rhwydwaith Cymunedau Mwy Diogel Cymru.”

Dywedodd Roger Thomas, Prif Swyddog Tân, Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru, ac Uwch Swyddog Cyfrifol Rhwydwaith Cymunedau Mwy Diogel Cymru:

“Mae'r Wythnos Ymwybyddiaeth Cymunedau Mwy Diogel 2023 yn gyfle unigryw i ehangu cydweithrediad o fewn Diogelwch Cymunedol yng Nghymru, gan ddod ag unigolion o’r un anian a rhanddeiliaid sydd â diddordeb cyffredin at ei gilydd i gydweithio tuag at yr un nod o gyflawni cymunedau mwy diogel ledled Cymru. Ni allwn ddatrys y materion hyn fel sefydliadau unigol ac mae dyfodol Diogelwch Cymunedol llwyddiannus yn dibynnu ar gydweithio.”

Dywedodd Mark Brace, Pennaeth Rhwydwaith Cymunedau Mwy Diogel Cymru:

“Mae hwn yn ddatblygiad cyffrous i Rwydwaith Cymunedau Mwy Diogel Cymru ac mae’n dangos ein gallu i ymgysylltu â sefydliadau lluosog ar draws amrywiaeth o bynciau Diogelwch Cymunedol. Mae hyn yn rhan o’n cefnogaeth barhaus i gydweithwyr sy’n gweithio ym maes Diogelwch Cymunedol ac mae’n amlygu ein gwerth wrth gefnogi gweithio mewn partneriaeth ledled Cymru.”

- DIWEDD -

Heddiw [Dydd Iau 25 Tachwedd] yw Diwrnod y Rhuban Gwyn hefyd, sy'n dechrau 16 diwrnod o weithredu gyda'r nod o roi terfyn ar drais yn erbyn menywod. Mae hynny'n cynnwys gofyn i ddynion a bechgyn herio ymddygiad camdriniol a rhywiaethol ymhlith eu ffrindiau, eu cydweithwyr a'u cymunedau.

Dywedodd Jane Hutt, y Gweinidog Cyfiawnder Cymdeithasol:

"Rwy am anfon neges glir nad oes cyfrifoldeb ar fenywod i newid eu hymddygiad, y rhai sy'n cam-drin ddylai newid eu hymddygiad. Mae trais gan ddynion ac anghydraddoldeb rhwng y rhywiau wedi effeithio ar fywydau menywod mewn modd cyson ac eang ers rhy hir o lawer.

"Nod Diwrnod y Rhuban Gwyn a'r 16 diwrnod o weithredu yw grymuso dynion a bechgyn i herio ymddygiadau amhriodol, pan fo'n ddiogel i wneud hynny, a chynnig cymorth. Mae angen gweithredu ar y ddwy ochr er mwyn mynd i'r afael â thrais gan ddynion, anghydraddoldeb rhwng y rhywiau a chasineb at fenywod; rhaid i ni gefnogi goroeswyr a dwyn cyflawnwyr i gyfrif, ond rhaid i ni hefyd sicrhau newid gwirioneddol mewn ymddygiad.

"Dim ond drwy wneud hynny y gallwn ni sicrhau diwylliant o gydraddoldeb a pharch mewn gwirionedd - rhywbeth y mae angen i bob un ohonon ni ei feithrin er mwyn gwneud yn siŵr bod modd i bob unigolyn fyw heb ofn."

Dywedodd y Cynghorydd Huw David (Pen-y-bont ar Ogwr), Llywydd CLlLC:

"Mae pob math o drais yn erbyn menywod yn parhau'n bla erchyll yn ein cymunedau. Mae'n ffaith syfrdanol bod dwy fenyw yn cael eu lladd bob wythnos gan bartner neu gyn-bartner, a bod 10,000 o fenywod yn cael eu cam-drin yn rhywiol bob wythnos yng Nghymru a Lloegr. Rhaid i bob un ohonon ni barhau i wneud popeth o fewn ein gallu i roi terfyn ar yr ymddygiadau ffiaidd hyn. Mae'r sector llywodraeth leol wedi ymrwymo'n llwyr i weithio tuag at wireddu'r uchelgais hwn."

Dywedodd y Cynghorydd Jane Mudd (Casnewydd), Llefarydd CLlLC dros Gydraddoldeb:

"Bob blwyddyn, mae Diwrnod Rhyngwladol Diddymu Trais yn erbyn Menywod yn rhoi cyfle i bob un ohonon ni ystyried y ffordd yr ydyn ni'n ymddwyn. Does dim esgus yn y byd dros gyfiawnhau unrhyw drais neu gamdriniaeth o'r fath. Rwy'n annog pawb ym mhob un o'n cymunedau i ddangos eu cefnogaeth drwy dyngu Llw y Rhuban Gwyn i beidio byth â chyflawni trais yn erbyn menywod, na gwneud esgus am drais gan ddynion yn erbyn menywod, na chadw'n ddistaw amdano. Gallwn ni sefyll gyda'n gilydd a chodi'n llais, i ddangos nad oes lle yn ein cymdeithas i ymddygiadau ffiaidd o'r fath."

Mae Llywodraeth Cymru hefyd wedi cyhoeddi'r Adroddiad Cynnydd Blynyddol ar Drais yn erbyn Menywod, Cam-drin Domestig a Thrais Rhywiol ar gyfer 2020 i 2021 heddiw. Bwriedir hefyd lansio ymgynghoriad cyhoeddus ar y ffordd y gall Cymru gryfhau ei Strategaeth Genedlaethol ar gyfer y pum mlynedd nesaf ar 7ed Rhagfyr 2021.

Bydd hyn yn canolbwyntio ar drais yn erbyn menywod ar ein strydoedd ac yn y gweithle yn ogystal â'r cartref, er mwyn sicrhau mai Cymru yw'r lle mwyaf diogel yn Ewrop i fod yn fenyw.

Dywedodd y Cynghorydd Susan Elsmore (Caerdydd), Cyd Lefarydd CLlLC dros Gydraddoldebau, Diwygio Budd-daliadau a Gwrth-Dlodi:

“Rydyn ni wedi ymrwymo i weithio gyda Llywodraeth Cymru a’n cymunedau i wneud Cymru yn wlad wrth-hiliol. Mae Cynllun Gweithredu Cydraddoldeb Hiliol i’w groesawu ac yn herio ein cyrff cyhoeddus a’r gymdeithas ehangach i wneud mwy. Bydd yn mynnu arweiniad, yn mynnu gweithredu ac yn mynnu newid. Rydyn ni wedi ymrwymo i ymateb yn bositif i’r ymgynghoriad hwn i sicrhau ein bod ni’n mynd i’r afael â hiliaeth ac anghydraddoldeb yng Nghymru.”

Dywedodd y Cynghorydd Mary Sherwood (Abertawe), Cyd Lefarydd CLlLC dros Gydraddoldebau, Diwygio Budd-daliadau a Gwrth-Dlodi:

“Rwy’n falch fod cynghorau Cymru wedi arwyddo addewid Dim Hiliaeth Cymru, yn sefyll yn erbyn hiliaeth ac yn ymrwymo i hyrwyddo gweithleoedd a chymdeithas fwy cynhwysol a chyfartal. Fe wnaeth Cyngor CLlLC hefyd yn ddiweddar ymrwymo i gynllun gweithredu “Amrywiaeth mewn Democratiaeth” uchelgeisiol sydd â’r nôd i hybu’r amrywiaeth o ymgeiswyr a chynghorwyr yn yr etholiadau lleol fis Mai nesaf. Mae cynghorau hefyd wedi gweithio tuag at leihau anghydraddoldebau ond mae’r Cynllun Gweithredu yn dangos ein bod angen gweithredu ar y cyd gyda’n gilydd gan fod hiliaeth yn parhau i fod yn ein cymdeithas ac anghydraddoldeb yn parhau i effeithio’n wael ar fywydau pobl Dduon, Asiaidd ac o Leiafrifoedd Ethnig yng Nghymru.”

-DIWEDD-

Am fwy o wybodaeth:

Mae’r Cynllun Gweithredu Cydraddoldeb Hiliol gan Lywodraeth Cymru wedi cael ei siapio gan bobl sydd â phrofiad bob dydd o hiliaeth ac wedi ei lunio trwy ymgysylltu gyda chymunedau pobl Dduon, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig a rhanddeiliaid allweddol eraill.

Mae’r ddogfen ymgynghori ar gael yma: https://llyw.cymru/cynllun-gweithredu-cydraddoldeb-hiliol-cymru-wrth-hiliol